
- Đau đầu căng thẳng mạn tính: đau âm ỉ hai bên như bị bó chặt, kéo dài nhiều tuần, nhiều tháng, hay kèm lo âu, trầm cảm, mất ngủ.
- Đau tâm căn: đau có thật, không phải giả vờ, nhưng yếu tố tâm lý đóng vai trò chính trong khởi phát và duy trì cơn đau.
- Phải loại trừ nguyên nhân nguy hiểm trước (u não, xuất huyết, viêm màng não, viêm động mạch thái dương).
- Tâm lý trị liệu và thư giãn là trụ cột; lạm dụng hóa dược giảm đau lại có thể làm đau đầu nặng thêm.
Bạn đọc thân mến,
“Đầu tôi lúc nào cũng nặng trịch, hai bên thái dương như bị ai bóp chặt. Chụp phim, đo điện não đều bình thường mà uống giảm đau mãi không hết.” Đau đầu là cái đau hay gặp nhất của con người. Phần lớn các trường hợp đau đầu kéo dài không phải do bệnh nguy hiểm trong não, mà liên quan chặt chẽ đến căng thẳng, lo âu, trầm cảm và cách cơ thể phản ứng với chúng.
Đau đầu mãn tính và đau tâm căn là gì?
Đau đầu kiểu căng thẳng
Còn gọi là đau đầu co cơ hay đau đầu tâm lý, rất hay gặp, nữ nhiều hơn nam, chủ yếu ở tuổi trung niên. Đặc điểm:
- Đau từ từ, thường cả hai bên, bắt đầu từ vùng gáy hoặc hai thái dương rồi lan ra cả đầu.
- Đau âm ỉ, không đập theo mạch, như bị đội mũ chật, bị bó chặt.
- Kéo dài nhiều ngày, nhiều tuần; khi xảy ra từ 15 ngày mỗi tháng trở lên trong hơn 3 tháng thì gọi là đau đầu căng thẳng mạn tính.
- Hay kèm mệt mỏi khi thức dậy, lo lắng, bất an, mất ngủ.
Đau tâm căn
Đau tâm căn là tình trạng đau nổi bật, kéo dài, ảnh hưởng rõ đến công việc và sinh hoạt, trong đó yếu tố tâm lý đóng vai trò quan trọng trong khởi phát, tái phát và cường độ cơn đau. Cần nhấn mạnh: đau tâm căn là đau thật, không phải giả vờ. Não bộ khi căng thẳng kéo dài sẽ “khuếch đại” tín hiệu đau, khiến người bệnh cảm nhận cơn đau mạnh hơn.
Khi nào đau đầu là dấu hiệu nguy hiểm?
Những dấu hiệu trên gợi ý các bệnh như xuất huyết dưới nhện, viêm màng não, u não, viêm động mạch thái dương (bệnh Horton) – cần chẩn đoán và điều trị khẩn cấp tại chuyên khoa thần kinh.
Bác sĩ chẩn đoán như thế nào?
- Khai thác đặc điểm cơn đau: vị trí, tính chất, thời gian, yếu tố làm nặng; phân loại theo tiêu chuẩn quốc tế (ICHD-3).
- Khám thần kinh; chỉ định chẩn đoán hình ảnh khi có dấu hiệu cảnh báo.
- Đánh giá tâm lý: lo âu, trầm cảm, căng thẳng, giấc ngủ.
- Hỏi kỹ việc dùng hóa dược giảm đau: dùng quá nhiều (thường trên 10–15 ngày mỗi tháng) có thể gây chính “đau đầu do lạm dụng hóa dược”.
Điều trị như thế nào?
1. Tâm lý trị liệu và thư giãn – trụ cột
- Thư giãn cơ tiến triển và luyện thở: giảm co cơ vùng cổ, vai, da đầu.
- Phản hồi sinh học (biofeedback): học cách nhận biết và tự làm giãn cơ.
- Liệu pháp nhận thức – hành vi: quản lý căng thẳng, thay đổi cách phản ứng với cơn đau, điều trị lo âu, trầm cảm đi kèm.
Nghiên cứu nói gì?
Hướng dẫn của Liên đoàn các Hội Thần kinh học châu Âu (EFNS) về điều trị đau đầu kiểu căng thẳng khuyến cáo các phương pháp không dùng hóa dược như phản hồi sinh học điện cơ, liệu pháp nhận thức – hành vi và thư giãn, đặc biệt cho đau đầu mạn tính. Với đau tâm căn, liệu pháp tâm lý được xem là điều trị chủ đạo.
2. Hóa dược – khi cần, liều thấp nhất hiệu quả
Khi đau thường xuyên, bác sĩ có thể chỉ định hóa dược phòng ngừa liều thấp (khác với hóa dược giảm đau uống khi lên cơn) – thường dùng vài tháng rồi giảm dần. Song song, việc điều trị tích cực các triệu chứng cơ thể sẽ tạo nền tảng vững chắc cho tâm lý trị liệu.
Không tự uống giảm đau hằng ngày. Lạm dụng hóa dược giảm đau là nguyên nhân rất hay gặp khiến đau đầu trở thành mạn tính.
3. Lối sống
- Ngủ đủ, đúng giờ; uống đủ nước; ăn đúng bữa.
- Nghỉ giải lao, giãn cơ cổ vai khi làm việc với máy tính lâu.
- Vận động đều đặn.
Điều trị tại Phòng Khám Tâm Lý Tâm Thần Bs Uân

Tiến sĩ Danh dự, BS Đinh Hữu Uân trực tiếp thăm khám
- Thăm khám kỹ, phân loại đau đầu, loại trừ nguyên nhân nguy hiểm.
- Tâm lý trị liệu song hành ngay từ đầu: thư giãn, quản lý căng thẳng, điều trị lo âu, trầm cảm đi kèm.
- Hóa dược phòng ngừa chỉ khi cần, hướng dẫn tránh lạm dụng hóa dược giảm đau.
- Theo dõi bằng nhật ký cơn đau, tái khám định kỳ.
Giờ khám: 8:00 – 12:00, Thứ Hai – Thứ Bảy
Địa chỉ: S08-09, Tầng 1, Tòa nhà Park 12, Times City, Hà Nội
Câu hỏi thường gặp
Đau đầu kéo dài có phải u não không?
Phần lớn đau đầu kéo dài là đau đầu căng thẳng hoặc đau tâm căn, không phải u não. Tuy nhiên nếu đau tăng dần, nặng về sáng, kèm nôn, yếu liệt hay nhìn mờ thì cần đi khám chuyên khoa thần kinh ngay.
Đau tâm căn có phải là giả vờ không?
Không. Đau tâm căn là đau thật. Căng thẳng kéo dài làm não khuếch đại tín hiệu đau, nên người bệnh cảm nhận cơn đau rất rõ dù các xét nghiệm bình thường.
Uống giảm đau mỗi ngày có sao không?
Dùng hóa dược giảm đau quá thường xuyên có thể gây đau đầu do lạm dụng, khiến đau càng kéo dài. Nên đi khám để được điều trị phòng ngừa đúng cách.
Đau đầu căng thẳng có chữa khỏi được không?
Có thể kiểm soát tốt. Kết hợp thư giãn, tâm lý trị liệu, điều trị lo âu – trầm cảm và thay đổi lối sống giúp giảm rõ số ngày đau.
Video: BS Đinh Hữu Uân chia sẻ
Xem tất cả video trên kênh YouTube của BS Đinh Hữu Uân →
Tài liệu tham khảo
- Headache Classification Committee of the International Headache Society. The International Classification of Headache Disorders, 3rd edition (ICHD-3). Cephalalgia. 2018;38(1):1–211. doi:10.1177/0333102417738202
- Bendtsen L, Evers S, Linde M, et al. EFNS guideline on the treatment of tension-type headache – report of an EFNS task force. Eur J Neurol. 2010;17(11):1318–1325. doi:10.1111/j.1468-1331.2010.03070.x
- World Health Organization. Headache disorders – Fact sheet. who.int
Bài viết mang tính chất cung cấp thông tin, không thay thế cho việc thăm khám và chỉ định của bác sĩ. Không tự ý mua, dùng hoặc ngừng hóa dược.
