Bạn đọc thân mến,
Có một tình trạng khá phổ biến: ban ngày cơ thể mệt mỏi, chỉ mong đến tối được nghỉ ngơi. Thế nhưng khi nằm xuống giường, đầu óc lại bắt đầu suy nghĩ liên tục. Chuyện công việc chưa giải quyết, những lo lắng về gia đình, sức khỏe và cả những điều chưa xảy ra cứ nối tiếp nhau.
Người bệnh cố nhắm mắt, cố ép mình ngủ nhưng càng cố gắng lại càng tỉnh táo. Đêm nối tiếp đêm, giấc ngủ ngày càng ngắn, cơ thể mệt mỏi và tinh thần trở nên căng thẳng hơn.
Ít người nhận ra rằng, đằng sau tình trạng mất ngủ kéo dài đôi khi không chỉ là thói quen sinh hoạt mà còn có thể là do Rối Loạn Lo Âu. Vậy cụ thể như thế nào mới các bạn cùng tìm hiểu:
1. Vì sao lo âu khiến con người khó ngủ?
Giấc ngủ cần một trạng thái thư giãn nhất định của não bộ và cơ thể. Tuy nhiên, khi một người thường xuyên lo lắng, hệ thần kinh có thể duy trì trạng thái cảnh giác cao, khiến não bộ khó chuyển sang trạng thái nghỉ ngơi.
Người bệnh thường có cảm giác đầu óc không thể ngừng suy nghĩ. Họ liên tục dự đoán những tình huống xấu, suy xét lại những việc đã xảy ra hoặc lo lắng về những vấn đề chưa đến.
Theo Viện Sức khỏe Tâm thần Quốc gia Hoa Kỳ (NIMH), khó ngủ, mệt mỏi, căng cơ và khó tập trung là những biểu hiện có thể gặp ở người mắc rối loạn lo âu lan tỏa.
Đây là lý do một số người dù rất buồn ngủ nhưng vẫn không thể đi vào giấc ngủ một cách tự nhiên.
2. Bốn biểu hiện thường gặp ở người mất ngủ do lo âu:
Thứ nhất, suy nghĩ liên tục trước khi ngủ. Người bệnh thường nằm suy nghĩ về công việc, tiền bạc, gia đình, sức khỏe hoặc những tình huống tiêu cực có thể xảy ra.
Thứ hai, cơ thể khó thư giãn. Có thể xuất hiện cảm giác hồi hộp, căng cơ, bồn chồn hoặc bất an dù không có nguy hiểm cụ thể.
Thứ ba, khó đi vào giấc ngủ. Người bệnh nằm rất lâu nhưng không ngủ được, càng cố gắng ngủ lại càng căng thẳng.
Thứ tư, dễ tỉnh giấc giữa đêm. Khi tỉnh dậy, những dòng suy nghĩ lo lắng tiếp tục xuất hiện khiến người bệnh khó ngủ trở lại.
Không phải ai có những biểu hiện trên cũng mắc rối loạn lo âu. Tuy nhiên, nếu chúng kéo dài và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống, người bệnh nên được đánh giá chuyên môn.
3. Vòng luẩn quẩn giữa lo âu và mất ngủ
Một vấn đề đáng chú ý là lo âu và mất ngủ có thể làm trầm trọng lẫn nhau.
Khi lo lắng, người bệnh khó ngủ. Khi thiếu ngủ, cơ thể mệt mỏi, khả năng tập trung và điều hòa cảm xúc suy giảm. Những khó khăn trong công việc, sinh hoạt lại khiến họ lo lắng nhiều hơn.
Cứ như vậy, một vòng luẩn quẩn hình thành:
Lo âu → Khó ngủ → Mệt mỏi → Khó kiểm soát cảm xúc → Lo âu nhiều hơn.
Theo Viện Tim, Phổi và Máu Quốc gia Hoa Kỳ (NHLBI), mất ngủ kéo dài có thể ảnh hưởng đến khả năng hoạt động ban ngày, sức khỏe thể chất và tinh thần.
Nếu chỉ tìm cách cải thiện giấc ngủ mà bỏ qua tình trạng lo âu nền tảng, người bệnh có thể tiếp tục gặp khó khăn trong quá trình điều trị.
4. Mất ngủ kéo dài: Khi nào cần thăm khám chuyên khoa?
Không phải mọi trường hợp mất ngủ đều do rối loạn lo âu. Mất ngủ còn có thể liên quan đến trầm cảm, rối loạn nhịp sinh học, bệnh lý nội khoa, thuốc đang sử dụng hoặc thói quen sinh hoạt.
Bạn nên cân nhắc thăm khám khi:
- Mất ngủ thường xuyên hoặc kéo dài, dù đã cố gắng điều chỉnh sinh hoạt.
- Ban đêm liên tục suy nghĩ, lo lắng và khó kiểm soát cảm xúc.
- Thường xuyên thức giấc, khó ngủ lại.
- Ban ngày mệt mỏi, giảm tập trung, suy giảm hiệu suất làm việc.
- Tình trạng mất ngủ bắt đầu ảnh hưởng rõ rệt đến cuộc sống và các mối quan hệ.
Việc thăm khám giúp bác sĩ đánh giá nguyên nhân, mức độ mất ngủ, tình trạng lo âu và những vấn đề sức khỏe có liên quan.
5. Điều trị cần giải quyết cả giấc ngủ và nguyên nhân gây mất ngủ
Tùy tình trạng của từng người, bác sĩ có thể cân nhắc điều chỉnh thói quen ngủ, liệu pháp tâm lý, đặc biệt là liệu pháp nhận thức – hành vi (CBT), hoặc sử dụng thuốc khi có chỉ định.
Hướng dẫn của Viện Y tế và Chăm sóc sức khỏe Quốc gia Anh (NICE) nhấn mạnh vai trò của đánh giá và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp đối với rối loạn lo âu lan tỏa.
Tại Phòng khám chuyên khoa Tâm thần BS Uân, người bệnh có thể liên hệ để được hướng dẫn thăm khám, đánh giá tình trạng mất ngủ và các biểu hiện lo âu đi kèm, từ đó được bác sĩ tư vấn hướng điều trị phù hợp.
Đừng để những đêm mất ngủ kéo dài trở thành điều bạn phải âm thầm chịu đựng. Nếu bạn đã nhiều lần cố gắng cải thiện giấc ngủ nhưng không hiệu quả, hãy tìm hiểu nguyên nhân thực sự để có hướng giải quyết đúng đắn.
Hãy đến khám tại cơ sở Chuyên khoa Tâm thần uy tín phù hợp với bạn nhất để được khám, đánh giá và điều trị hiệu quả nhé!
Tiến sĩ DD.BS Đinh Hữu Uân:
Chuyên gia hàng đầu trong điều trị các rối loạn tâm lý tâm thần tại Việt Nam.
- Thành viên hiệp hội tâm thần Mỹ APA
- Tiến sĩ danh dự Tâm thần học Hoa Kỳ
- Viện Trưởng Viện Sức khỏe Tâm thần Phương Đông
- Giám đốc phòng khám chuyên khoa Tâm thần BS Uân
- Trưởng bộ môn Tâm thần – Khoa Y ĐH KD&CN HN
- Đồng tác giả giáo trình Tâm thần học – Khoa Y ĐH KD&CN HN
- Bác sĩ với hơn 25 năm kinh nghiệm điều trị rối loạn Tâm thần và hàng chục nghìn ca bệnh đã điều trị thành công.
Liên hệ tới Phòng khám Tâm thần Bác sĩ Uân
Đơn vị chuyên sâu trong lĩnh vực chẩn đoán và điều trị các bệnh lý tâm thần và rối loạn tâm lý. Phác đồ điều trị cá nhân hóa, bảo mật thông tin tuyệt đối, hướng tới sự phục hồi bền vững cho người bệnh.
